ill titleHistoria obiektów szkolnych w Żarówce

Opracował: Stanisław Cichoń
Uzupełnił: MirW

Według Szematyzmu Nauczycielskiego "na rok 1905 w Żarówce istniała 1 - klasowa szkoła". Jednak oficjalnie została ona otwarta w 1910r. i mieściła się w jednym pomieszczeniu, w prywatnym domu pani Rozalii Olszowskiej. Wtedy do szkoły dzieci posyłał ten, kto chciał. Uczyła je tylko jedna nauczycielka - p. Stefania Klerowa. [1]

Niektóre dzieci nauczyły się słabo czytać. Taki stan trwał przez okres pierwszej wojny światowej. Budżet szkoły był niewielki, a w gromadzie nie chciano nigdy nic uchwalić na rzecz szkoły. Do szkoły chodziło około 20 - 30 uczniów. Po odzyskaniu niepodległości, w 1919r. powołano Radę Szkoły, której przewodniczącym został p. Ludwik Cichoń. W 1923r. dowiedział się on o karczmie wystawionej na sprzedaż. Wspólnie z Radą Szkoły zebrał od mieszkańców wioski pieniądze i wykupił budynek, który następnie przewieziono do Żarówki w częściach. [2]

Tutaj obiekt został zmontowany i dostosowany do nowej roli - Szkoły Powszechnej . Wewnątrz urządzono dwie izby lekcyjne, wydzielono też skromną część socjalną dla nauczyciela. Pomoce naukowe jakimi wtedy dysponowano to mapa Polski i globus. Budżet gromadzki był bardzo skromny. Ławki zrobili rodzice. Największą bolączką był brak opału. [3]

Zmieniono też pokrycie dachowe nowgo budynku szkoły - czerwona dachówka mocno wyróżniała się na tle innych domostw krytych tradycyjną słomianą strzechą. Taką samą dachówkę posiadał też budunek gospodarczy na pobliskiej posesji nr 157 - być może to uratowało szkołę od zniszczenia pociskami artylerii niemieckiej podczas walk frontowych od sierpnia 1944 r. do stycznia 1945 r. Niemcy po trafieniu charakterystycznego budynku widocznego od strony Janowca, zaprzestali dalszego ostrzału.

W latach 1938/39 nauczycielem tutejszej szkoły był Stanisław Mamczarski(1916-1984) Stanisław Mamczarski skończył seminarium nauczycielskie. Był w konspiracji Orła Białego i Armii Krajowej. [4]

Po wyzwoleniu i niezbędnym remoncie obiekt szkolny jako Szkoła Podstawowa już w maju 1945r wypełnił się gwarem dzieci i misja edukacyjna została wznowiona.

Oto zdjęcie wykonane w 1950r przez przedwojennego ucznia tej szkoły, Józefa Cichonia s. Wawrzyńca (z posesji 158), obecnie mieszkającego w Ząbkowicach Śl.: Trzecia uczennica po prawej to Maria Cichoń c. Jana i Apolonii, wnuczka Bartłomieja i Katarzyny - obecnie mieszkająca w Częstochowie. Ciekawe, czy jeszcze ktoś rozpozna się na tej fotografii?

Drewniany, stary już budynek szkolny musiał być zmieniony. Ponownie, staraniem i wysiłkiem finansowym mieszkańców wioski w latach 1967/68 w tym miejscu wzniesiono nowoczesny budynek szkolny, a w cztery lata później wybudowano obok Dom Nauczyciela.

Od 1985r Szkoła Podstawowa nosi imię Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, młodego poety poległego w czwartym dniu Powstania Warszawskiego.

Tak obecnie prezentuje się kompleks szkolny w Żarówce. Zdjęcie wykonane w sierpniu 2006r przez Stanisława Cichonia s. Jana - z miejsca, gdzie kiedyś stał dom rodzinny Cichoni (nr 157).


[1] Historia miejscowości Żarówka (http://zarowianie.republika.pl/historia.html), Halina Giża,
[2] Historia Szkoły Podstawowej w Żarówce (http://spzarowk.webd.pl/historia.html), Jolanta Palion,
[3] Tamże,
[4] Informacje przekazana przez syna Stanisława Mamczarskiego, Józefa Mamczarskiego,